ΦΛΕΜΟΝΩΔΕΙΣ ΝΟΣΟΙ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

image001
ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ
CROHN

image002

 

H νόσος του Chohn είναι μια χρόνια διατοιχωματική φλεγμονή του γαστρεντερικού σωλήνα , αγνώστου αιτιολογίας . Μπορεί να προσβάλλει κάθε τμήμα του πεπτικού σωλήνα από το στόμα μέχρι τον πρωκτό αλλά κυρίως επηρεάζει το λεπτό και το παχύ έντερο. Οι συνηθέστερες  κλινικές εκδηλώσεις είναι πυρετός , κοιλιακό άλγος , διάρροια και απώλεια βάρους. Η νόσος του Crohn μπορεί να περιπλακεί με εντερική απόφραξη ή διάτρηση με δημιουργία συριγγίου. Ωστόσο , τόσο η συντηρητική όσο και η χειρουργική θεραπεία είναι παρηγορικές.

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ – ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

 Η νόσος του Crohn προσβάλλει νεαρούς ενήλικες κατά την 2η και 3η δεκαετία της ζωής τους. Μπορεί όμως να εμφανιστεί και στην 6η δεκαετία της ζωής σε μια μικρότερη συχνότητα. Είναι συχνότερη σε αστικούς πληθυσμούς και ο κίνδυνος ανάπτυξης σε καπνιστές δυο φορές μεγαλύτερος. Η επίπτωση είναι υψηλότερη στην Βόρεια Αμερική και Βόρεια Ευρώπη καθώς και σε συγκεκριμένες εθνικές ομάδες , ιδιαίτερα στους Εβραίους. Υπάρχει ισχυρή οικογενειακή συσχέτιση

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Τα αίτια της νόσου παραμένουν άγνωστα. Έχει προταθεί ένας αριθμός δυνητικών αιτίων , με πιθανότερα να είναι:

Λοιμώδη ( μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης και ιός της ιλαράς)

Ανοσολογικά ( αυτοάνοσο νόσημα  με παθολογική φλεγμονώδη αντίδραση)

Γενετικά (βλάβες στα γονίδια των χρωμοσωμάτων 3,7,12 και 16 )

Περιβαλλοντικοί και διατροφικοί παράγοντες , το κάπνισμα και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες μπορεί να συμβάλουν στην συνολική νοσηρή εξεργασία , δεν είναι πιθανόν όμως να αντιπροσωπεύουν τον κύριο αιτιολογικό μηχανισμό της νόσου του Crohn.

image003

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ

Η νοσηρή εξεργασία είναι ασυνεχής και τμηματική.

Στο 55% προσβάλλει το λεπτό και το παχύ έντερο. Στο 30% μόνο το λεπτό και στο 15% μόνο το παχύ έντερο. Στο 33% των ασθενών εμφανίζεται περιορθική και περιπρωκτική  νόσος. Επίσης η νόσος μπορεί να προσβάλλει το στόμα ,  τον οισοφάγο , το 12δάκτυλο και την σκωληκοειδή απόφυση.

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Ο τυπικός ασθενής είναι ο νεαρός ενήλικας στην 2η ή 3η δεκαετία της ζωής του. Υπάρχουν συμπτωματικές περίοδοι με κοιλιακό άλγος και διάρροια οι οποίες εναλλάσσονται με ασυμπτωματικές περιόδους ποικίλης διάρκειας. Τα συστηματικά μη ειδικά συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό , απώλεια βάρους , αδυναμία και κακουχία.

ΕΝΤΕΡΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Οι κύριες εντερικές επιπλοκές περιλαμβάνουν την απόφραξη και την διάτρηση. Η απόφραξη εμφανίζεται σαν αποτέλεσμα χρόνιων ινωτικών βλαβών του τοιχώματος. Οι διατρήσεις οδηγούν σε περιτονίτιδα όταν γίνονται ελεύθερα στην περιτοναϊκή κοιλότητα . Επίσης οδηγούν σε εντοπισμένα ενδοκοιλιακά αποστήματα κοντά στα σημεία διάτρησης καθώς και σε εμφάνιση συριγγίων μεταξύ της διάτρησης και των γειτονικών οργάνων. Τέλος οι ασθενείς με κολίτιδα Crohn μπορεί να αναπτύξουν τοξικό μεγάκολο.

Η μακροχρόνια νόσος του Crohn  προδιαθέτει σε καρκίνο τόσο του λεπτού όσο και του παχέος εντέρου. Ο σχετικός κίνδυνος είναι τουλάχιστον 100 φορές μεγαλύτερος. Η δυσπλασία είναι η πρόδρομη βλάβη για τον καρκίνο που σχετίζεται με την  νόσο του Crohn .

Η περιπρωκτική νόσος ( συρίγγια , στενώσεις , αποστήματα ) είναι συνήθης και εμφανίζεται στο 25% των ασθενών με Crohn  εντοπισμένη στο λεπτό έντερο και 50% όταν προσβάλλεται και το παχύ έντερο.

 ΕΞΩΕΝΤΕΡΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Μπορεί να υπάρχουν στο 30% των ασθενών. Προσβάλλονται το δέρμα , οι οθφαλμοί, οι αρθρώσεις  , το ήπαρ ,οι νεφροί , το πάγκρεας  και το αίμα. Τα συμπτώματα της εξωεντερικής νόσου μπορεί να προηγούνται , να συνοδεύουν ή να εμφανίζονται ανεξάρτητα από την υποκείμενη νόσο.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Δεν υπάρχει θεραπεία για τη  νόσο του Crohn και έτσι τόσο η συντηρητική όσο και η χειρουργική θεραπεία είναι κυρίως παρηγορικές και στρέφονται προς την ανακούφιση των οξέων επεισοδίων ή των επιπλοκών της νόσου.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Οι ενδείξεις για επέμβαση περιορίζονται σε επιπλοκές οι οποίες περιλαμβάνουν εντερική απόφραξη ,διάτρηση με συρίγγιο ή απόστημα , ελεύθερη διάτρηση , αιμορραγία , ουρολογικές επιπλοκές , καρκίνο και περιπρωκτική νόσο.

Η επεμβατική θεραπεία στρέφεται ειδικά προς την επιπλοκή και μόνο στο τμήμα του εντέρου που συμμετάσχει στη διαδικασία της επιπλοκής.

 image004

ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ

 Υπάρχουν πολλά στοιχεία της ελκώδους κολίτιδας (ΕΚ) , όπως η αιτιολογία της και η ποικιλομορφία της κλινικής πορείας της που δεν είναι κατανοητά . Τα δύο ευρέως γνωστά στοιχεία της ΕΚ είναι :

  1. οι δυνητικά απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές , κεραυνοβόλος κολίτιδα και ο καρκίνος
  2. η θεραπευτική αξία της κολεκτομής

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Το αίτιο της ΕΚ είναι ακόμα άγνωστο. Αυξανόμενες ενδείξεις όμως υποστηρίζουν την θεωρεία ότι είναι αποτέλεσμα δυσλειτουργίας του ανοσορρυθμιστικού μηχανισμού του εντερικού τοιχώματος.

Οι εξωεντερικές εκδηλώσεις της νόσου , όπως και στην νόσο του Crohn , παραπέμπουν σε αυτοάνοση αρχή των δύο παθήσεων.

Ακόμα η σκωληκοειδεκτομή και το κάπνισμα αποτελούν προστατευτικούς παράγοντες για  την ΕΚ. Η συσχέτιση αυτή αποτελεί πεδίο έρευνας του αιτίου της.

Οι επιδημιολογικές μελέτες υποδηλώνουν την παρουσία γενετικού στοιχείου στην αιτιολογία , με γενετικές ανωμαλίες  σε συγκεκριμένα γονίδια του DNA.

image005

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ

Στην ΕΚ η φλεγμονώδης εξεργασία περιορίζεται στο παχύ έντερο. Η κατανομή της νόσου από την περιφέρεια προς το κέντρο και η συνέχεια της προσβολής αποτελούν επίσης τυπικά ευρήματα. Η συμμετοχή ολόκληρου του παχέος εντέρου ονομάζεται πανκολίτιδα. Στην ΕΚ προσβάλλεται κυρίως ο βλεννογόνος που φαίνεται συμφορημένος , εξελκωμένος και αιμορραγικός ,  με αποτέλεσμα τον σχηματισμό ψευδοπολυπόδων και αποστημάτων .

    ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Τυπικά , η ΕΚ έχει ύπουλη εκδήλωση με διάρροια και αιματοχεσία. Μετά από ένα διάστημα 6-12 μηνών , η διάγνωση τίθεται με κολονοσκόπιση. Από την στιγμή της φαρμακευτικής αγωγής , η υποστροφή της νόσου επιτυγχάνεται σε μερικές εβδομάδες. Το χρονικό μεσοδιάστημα μεταξύ της υποστροφής και της έξαρσης παρουσιάζει αρκετή ποικιλομορφία , όπως και η βαρύτητα και η συχνότητα των υποτροπών.

Ένα σημαντικό στοιχείο στην ΕΚ , είναι και οι εξωεντερικές εκδηλώσεις της νόσου. Δύο από τις συνηθέστερες είναι η αρθρίτιδα και η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα , οι οποίες υποστρέφουν μετά από κολεκτομή.

Η περισσότερο επίφοβη εξωεντερική εκδήλωση όμως αποτελεί η πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα , η οποία δεν υποχωρεί με την κολεκτομή , ενώ μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση του ήπατος , ηπατοκυτταρικό καρκίνο και τέλος σχετίζεται με αυξημένο ποσοστό νεοπλασίας στο παχύ έντερο.

Μια άλλη επιπλοκή της ΕΚ είναι η ανάπτυξη συσπλασίας και ορθοκολικού καρκίνου.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η φαρμακευτική αγωγή σαν πρώτη γραμμή χρησιμοποιεί τα παράγωγα του 5-ASA.

Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλα ανοσορρυθμιστικά σκευάσματα. Η αγωγή ρυθμίζεται ανάλογα ,  για την διατήρηση ή την οξεία φάση της νόσου.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η επείγουσα χειρουργική επέμβαση απαιτείται στη διάτρηση , τη μαζική αιμορραγία και το τοξικό μεγάκολο , επιπλοκές που εμφανίζονται στην οξεία φάση ( έξαρση ) της νόσου. Η επέμβαση εκλογής είναι η υφολική κολεκτομή με τελική ειλεοστομία.

 Η προγραμματισμένη  χειρουργική επέμβαση έχει ένδειξη σε μη απάντηση στην συντηρητική θεραπεία , σε δυσανεξία ή παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής  και σε  ευρήματα δυσπλασίας στις κολονοσκοπικές βιοψίες. Η στρατηγική της χειρουργικής αντιμετώπισης καθορίζεται από το γεγονός ότι η ΕΚ έχει όργανο στόχο το παχύ έντερο , οπότε και θα πρέπει να εξαιρεθεί το όργανο στόχος. Η αποκατάσταση της συνέχειας του πεπτικού σωλήνα αποτελεί το δεύτερο σκέλος της επέμβασης , η οποία επιτυγχάνεται με την αναστόμωση του λεπτού εντέρου με τον πρωκτό με την δημιουργία ειλεικού θυλάκου ( νεολήκυθο ) δίκην J ( J-pouch ).

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

Add a Comment

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress